Om een onderneming goed te laten functioneren, zijn er verschillende functies met verschillende verantwoordelijkheden nodig. Maar er moet wel iemand aan de top staan, die de eindverantwoordelijkheden heeft. En dat is de CEO (Chief Executive Officer), in het Nederlands vaak aangeduid als algemeen directeur. Wat zijn die verantwoordelijkheden van de CEO dan en welke rol speelt de CEO dan? En zijn er verschillen bij grote, middelgrote en kleine bedrijven?
Wat is een CEO?
De Chief Executive Officer (CEO) is eindverantwoordelijk voor alle activiteiten van de onderneming. De CEO bepaalt samen met het management strategie van het bedrijf. Dat wordt bepaald door rekening te houden met de adviezen en input van managementleden en medewerkers, maar uiteindelijk beslist de CEO. Ook draagt de CEO de verantwoordelijkheid voor de medewerkers, aandeelhouders en andere stakeholders.
De CEO dient positief objectief te zijn ingesteld. Er moet immers kritisch naar de eigen organisatie worden gekeken. Dit soort leiderschapskwaliteiten zijn essentieel. Vragen als welke expertise missen we, welke activiteiten kunnen efficiënter worden uitgevoerd en waar zijn de zwakke plekken in de organisatie, dienen steeds in beeld te zijn.
Taken en verantwoordelijkheden van een CEO
Als er functiespreiding in de organisatie is, zijn de verantwoordelijkheden en taken ook verdeeld. Velen hebben dan een specifieke taak en verantwoordelijkheden. Maar dat geldt niet voor de CEO, die kijkt organisatiebreed, dus over alle facetten van de organisatie. Waar andere functies zich richten op één specifiek onderdeel van de organisatie, kijkt de CEO vooral organisatiebreed. Belangrijke verantwoordelijkheden zijn onder andere:
Visie en strategie
De CEO is niet alleen verantwoordelijk voor de korte termijn strategie, maar ook voor de lange termijn strategie van de onderneming. Dat uit zich in het formuleren en vaststellen van een duidelijke strategie, visie en missie. Vooral strategische keuzes als welke markten zijn interessant, welke producten moeten worden gevoerd en welke investeringen moeten er worden gedaan. En welke groeidoelstellingen en prioriteiten moeten worden vastgesteld.Eindverantwoordelijk voor resultaten
De CEO wordt uiteindelijk aansprakelijk gehouden voor de prestaties van het bedrijf. De aandacht van de CEO gaat dan ook uit naar het sturen op omzet, winstgevendheid en continuïteit. En als de resultaten achterblijven, moet er worden bijgestuurd. Dat gebeurt altijd onder het afwegen van risico’s en kansen.
Leidinggeven aan de organisatie
Bedrijven worden nog weleens vereenzelvigd met de topfunctionaris zijnde de CEO. Die is dan intern als extern het gezicht van de onderneming. Het leidinggeven bestaat o.a. uit:
- het aansturen van het directieteam en hogere management;
- het nemen van beslissingen over het aannemen, beoordelen, promoveren en soms ook ontslaan van sleutelfiguren;
- het zorgen voor een bedrijfscultuur waarin mensen goed kunnen presteren.
Bij de grote en middelgrote bedrijven liggen de taken vaak bij de HR-managers, maar de controlerende en sturende rol ligt meestal bij de CEO.
Besluitvorming en risicobeheer
Twee zeer belangrijke aspecten van goed bestuur: besluitvorming en risicobeheer. De CEO weegt informatie van verschillende afdelingen tegen elkaar af. Uiterst belangrijk bij grote beslissingen over investeringen, fusies, overnames of herstructureringen. Daaropvolgend is het toezicht op financiële risico’s, juridische aspecten en operationele activiteiten en resultaten van eminent belang.
Externe vertegenwoordiging
Niet alleen intern legt de CEO verantwoording af, maar ook extern. Denk daarbij aan de media, naar belangrijke klanten en partners en aan de overheden, toezichthouders en aandeelhouders.
De rol van de CEO in de Raad van Bestuur
Bij de grote ondernemingen is er een Raad van Bestuur (RvB). Dit zijn de personen, die zijn aangesteld om de onderneming, en indirect de aandeelhouders, te vertegenwoordigen en te controleren. De CEO maakt vaak deel uit van de Raad van Bestuur en legt daar verantwoording af over de gemaakte keuzes en behaalde resultaten.
Bij kleinere bedrijven zonder formele RvB, kan de CEO direct aan de eigenaar/ aandeelhouder verantwoording afleggen. De structuur is dan minder formeel, maar in de kern blijven verantwoordelijkheden hetzelfde.
Rol van de CEO in kleine vs. grote bedrijven
CEO in een klein bedrijf
De grootte en structuur van de organisatie zijn bepalend voor de mate van groot of klein bedrijf. In de kleinere ondernemingen is de CEO vaak betrokken bij operationele en dagelijkse beslissingen en voert de CEO zelf het HR-management uit. In de kleinere onderneming is de organisatie platter en staat de CEO dichter bij de werkvloer. Strategie en operationele activiteiten lopen door elkaar heen.
CEO in een groot bedrijf of corporate
Bij een groot bedrijf ligt de focus van de CEO meer op lange termijn strategie en grote beslissingen. Worden de dagelijkse operationele beslissingen uitgevoerd door andere functionarissen als HR-managers, afdelingshoofden, CFO, COO, CMO, enz. De CEO stuurt dan vooral via managementlagen op hoofdlijnen.
Samenvatting: wat doet een CEO?
Samengevat bestaat het werk van een Chief Executive Officer (CEO) uit:
- het bepalen van visie en strategie;
- het nemen van belangrijke managementbeslissingen op topniveau;
- eindverantwoordelijkheid dragen voor resultaten en continuïteit;
- leidinggeven aan directie en organisatie;
- de onderneming vertegenwoordigen naar buiten toe.
