In de huidige tijd waarin duurzaamheid steeds meer aandacht krijgt, is het van cruciaal belang dat bedrijven investeren in milieuvriendelijke oplossingen. Dit geldt niet alleen voor grote bedrijfsprocessen, maar ook voor de details, zoals verpakkingsmaterialen. Een passende verpakking kan materiaalgebruik beperken en producten beschermen. Of een alternatief milieuwinst oplevert, hangt af van de toepassing en de verwerking na gebruik. We gaan dieper in op het belang van duurzame verpakkingen, de verschillende soorten die beschikbaar zijn, en hoe bedrijven deze kunnen financieren.
Waarom kiezen voor duurzame verpakkingen?
Voordat we ingaan op verschillende soorten duurzame verpakkingsmaterialen en manieren om deze te bekostigen, bespreken we eerst het belang ervan.
Minder materiaal en daadwerkelijk hergebruik kunnen de vraag naar nieuwe grondstoffen verminderen. Daar staan soms extra transport, reiniging of een zwaardere verpakking tegenover. Beoordeel daarom de hele route en niet alleen het materiaal op het moment van aankoop.
Daarnaast valt investeren in duurzame verpakkingsmaterialen onder maatschappelijk verantwoord ondernemen. Maak daarbij concreet welke verbetering je nastreeft en hoe je die controleert. Een algemene duurzaamheidsclaim is moeilijk te beoordelen zonder gegevens over materiaal, gebruik en afvalverwerking.
Verschillende soorten materialen
Wat voor duurzame verpakkingen zijn er allemaal? Er zijn een hoop verschillende opties beschikbaar. Zo zijn er kartonnen verpakkingen die al eerder gebruikt zijn of kartonnen verpakkingen die gemaakt zijn van graskarton. Kies opvulling die bij het product past en beoordeel hoeveel er nodig is. Mogelijke beschermmaterialen zijn noppenfolie, golfkarton of honingraatpapier.
Andere opties zijn draagtassen of zakken van gerecycled papier of biobased kunststof. Biobased verwijst naar de grondstof en betekent niet automatisch composteerbaar. Composteerbaarheid zegt evenmin dat een verpakking bij het gewone plastic of in de eigen composthoop mag. In Nederland horen composteerbare plastic verpakkingen volgens Milieu Centraal bij het restafval, niet bij gft of pmd.
Het bekostigen van duurzame verpakkingsmaterialen
Investeren in duurzaam verpakkingsmateriaal kan een andere kostenverdeling opleveren. Terugverdienen is niet gegarandeerd. Hoe kun je dit bekostigen? Daar zijn een aantal slimme manieren voor.
Een manier om duurzaam verzendmateriaal te bekostigen, is door de keuze bij de klant te leggen. Er zijn tal van webwinkels die bij de laatste stap van de aankoop aan de klant vragen of ze het product voor een bepaald bedrag milieuvriendelijk thuisgestuurd willen krijgen. Wees daarbij duidelijk over de concrete extra dienst en de onderbouwing van de milieuboodschap. Ga niet zonder onderzoek uit van een vast bedrag dat klanten bereid zijn te betalen.
Je kunt onderzoeken of terugname voor hergebruik werkbaar is. Bereken daarbij ook retourtransport, controle, schoonmaak en opslag. Dit kan met name prettig zijn als het gaat om grote kartonnen dozen die mensen niet goed kwijt kunnen in hun papiercontainer.
Onderzoek eventuele regelingen voor jouw specifieke project, maar neem subsidie pas mee wanneer de voorwaarden en beschikbaarheid zijn gecontroleerd. Een regeling voor een andere verduurzamingsmaatregel financiert niet automatisch de aanschaf van verpakkingen.
Begin in 2026 met één productgroep
Kies een veelverkocht product en leg vast hoe het nu wordt verpakt. Noteer de doosmaat, hoeveelheid opvulling, sluiting en gemiddelde inpaktijd. Verzamel ook informatie over schade en retouren. Daarmee krijg je een uitgangspunt om alternatieven te vergelijken zonder meteen het hele assortiment om te zetten.
Test de nieuwe verpakking met representatieve bestellingen. Een lichte order kan zich anders gedragen dan een combinatie met zware onderdelen. Vraag medewerkers waar het inpakken onduidelijk wordt en controleer hoe het product bij de ontvanger aankomt. Een materiaalbesparing die tot meer schade leidt, vraagt om een andere oplossing.
Vraag leveranciers om specifieke informatie
Laat vastleggen waaruit het materiaal bestaat en waarop een claim over gerecyclede inhoud is gebaseerd. Vraag ook naar minimale bestelhoeveelheden, levering en beschikbare formaten. Een aantrekkelijk materiaal dat alleen in grote hoeveelheden leverbaar is, kan extra voorraad en opslag vereisen. Neem dat mee in de vergelijking.
Beoordeel instructies voor afvalscheiding vanuit het land van de ontvanger. Vermijd een universele aanwijzing wanneer inzamelsystemen verschillen. Maak scheiden eenvoudig door onnodige combinaties van materialen te voorkomen waar dat praktisch kan. Een begrijpelijke instructie helpt alleen als de verpakking ook op die manier uit elkaar te halen is.
Vergelijk de kosten per geslaagde levering
Tel materiaal, arbeid, verzending en herstelkosten bij elkaar op. Bekijk vervolgens hoeveel onbeschadigde leveringen daartegenover staan. Leg ook vast hoeveel herbruikbare verpakkingen werkelijk terugkomen en opnieuw worden ingezet. Een theoretisch aantal gebruiksrondes is iets anders dan een retourproces dat in de praktijk werkt.
Voer een geslaagde proef stapsgewijs in en bewaar de resultaten. Zo kun je later uitleggen waarom een materiaal is gekozen en wanneer herbeoordeling nodig is. Verandert het product, de vervoerder of het aflevergebied, controleer dan opnieuw of de eerdere keuze nog passend is.
Houd rekening met veranderende verpakkingseisen
De Europese Packaging and Packaging Waste Regulation wordt vanaf 12 augustus 2026 gefaseerd van toepassing. Niet alle verplichtingen hebben dezelfde ingangsdatum. Laat voor jouw rol, producten en afzetmarkten bepalen wat al geldt en welke veranderingen voorbereiding vragen. Bewaar materiaalgegevens en afspraken met leveranciers op een centrale plek. Dat voorkomt dat een nieuwe bestelling alleen op uiterlijk of prijs wordt beoordeeld terwijl relevante informatie over samenstelling en toepassing ontbreekt.
